Cadw’r pwysau ar y banciau

Un mater nad yw wedi cael cymaint o gyhoeddusrwydd ag y dylai yw’r cam-werthu o fenthyciadau i fusnesau bach.

Gwerthwyd y benthyciadau dan sylw yn bennaf rhwng 2006 a 2008, a gelwir hwy yn Gynnyrch Gwarchod rhag Risgiau Cyfraddau Llog (IRHPs ). Cawsant eu marchnata fel yswiriant yn erbyn cyfraddau llog yn codi, ond methodd banciau a rybuddio pobl busnes o’r risgiau a’r costau enfawr sy’n gysylltiedig a hwy yn enwedig os bydd cyfraddau llog yn disgyn. Roedd arferion gwerthu annheg ac anfoesol yn gyffredin. Ym mis Ionawr 2013 canfu’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol (yr FSA) bod dros 90 % o werthiannau o astudiaeth sampl o achosion torri eu rheolau.

Yr hyn sy’n peri gofid yw bod ymchwiliad yr FSA wedi arwain at adolygiad gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol, ond mae arafwch yr adolygiad hwn yn warthus. Ddeng mis yn ddiweddarach, dim ond 32 o fusnesau allan o dros 30,000 ar draws Prydain sydd wedi derbyn unrhyw iawndal. Mae nifer fawr o fusnesau bach yng Ngheredigion yn parhau i ddioddef gofid ariannol tra eu bod yn aros am ganlyniad yr adolygiad i’w hachos.

Hefyd, mae nifer fawr o fusnesau yn cael eu heithrio o’r adolygiad hwn, naill ai oherwydd eu bod yn disgyn y tu allan i derfynau mympwyol o drosiant, asedau a nifer y gweithwyr, neu oherwydd eu bod ganddynt fenthyciad gyda IRHP cudd, cynnyrch y mae’r FCA yn dweud nad ydynt yn eu rheoleiddio.

Ar ddechrau’r mis hwn , cefais y cyfle i gynnal cyfarfod o dros 50 o fusnesau o bob cwr o Gymru, gan gynnwys nifer o Geredigion, yn y Cynulliad Cenedlaethol, i godi ymwybyddiaeth o sut y cam-werthwyd y benthyciadau hyn i fusnesau bach. Cynhaliais y cyfarfod ar y cyd â’r grwp ymgyrchu ‘ Bully Banks ‘ er mwyn codi ymwybyddiaeth o nifer y busnesau yr effeithir arnynt yng Nghymru, ac i helpu i bwyso am ddyfarniad cyflymach o iawndal yn erbyn y banciau dan sylw. Cawsom hefyd gyfle i wneud ein hachos yn uniongyrchol i’r Gweinidog Busnes.

Ar ôl y cyfarfod hwnnw, pasiodd y Cynulliad gynnig yn unfrydol o blaid y bobl fusnes yr effeithir arnynt, a’r yr wythnos hon rwyf wedi cael y wybodaeth ddiweddaraf gan y Gweinidog ynghylch sut y mae hi’n mynd i’r afael a’r mater gyda’r banciau, y rheoleiddwyr a’i chymheiriaid yn San Steffan, Caeredin a Belfast .

Mae yna gymaint o straeon torcalonnus o fusnes lleol a ddylai fod yn ffyniannus, ond sy’n cael eu llesteirio gan y cymalau llog a chosb ar y benthyciadau hyn. Yng Ngheredigion, mae ffermwyr, busnesau yn y sector twristiaeth megis gwestai a bwytai, datblygwyr eiddo, a chartrefi gofal sy’n cael eu heffeithio yn wael iawn. Mae’n cael effaith wirioneddol ar ein heconomi .

I unrhyw rai sydd wedi cael eu effeithio gan y sgandal hwn , gellir cysylltu â’r sefydliad Bully Banks yma:
http://www.bully-banks.co.uk/site/

Comments are closed.